Η μυθολογική μνήμη ως σύγχρονη εικαστική εμπειρία.
Στην genesis η Κάτια Νάγκελ επιχειρεί μια επιστροφή στις αρχετυπικές εικόνες της ελληνικής μυθολογίας, επανασυνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη οπτική εμπειρία. Η θεματική επιλογή των ζώων που σχετίζονται με τους Ολύμπιους θεούς – όπως ο αετός του Δία, η κουκουβάγια της Αθηνάς ή το λιοντάρι του Ηρακλή – λειτουργεί ως μεταφορά για την αέναη παρουσία του θείου στον κόσμο της φύσης.

Η επιλογή των στοιχείων της γης και του αέρα — σε συνέχεια της προηγούμενης σειράς που επικεντρωνόταν στο νερό — δηλώνει μια σπειροειδή θεώρηση του κόσμου, όπου κάθε έκφανση της ύλης φέρει μέσα της μια διάσταση πνευματική. Τα έργα στην genesis συνθέτουν έναν χάρτη συμβολικό ενός κόσμου όπου τα σύμβολα διατηρούν τη σημασία τους, όχι ως αφηρημένες αφηγήσεις, αλλά ως υπαρξιακές συντεταγμένες.

Η Νάγκελ δεν αποδίδει τα μυθολογικά όντα με σχεδιαστική ακρίβεια, αλλά τα ερμηνεύει με χρωματική τόλμη, δημιουργώντας μορφές ταυτόχρονα ρεαλιστικές και ονειρικές. Στην ουσία, η προσέγγιση της θυμίζει την ερμηνευτική πρακτική της αρχαίας τέχνης: να αποκαλύπτει την αόρατη ουσία πίσω από την ορατή μορφή. Έτσι, η κουκουβάγια δεν είναι απλώς ένα πουλί, αλλά φορέας σοφίας· ο αετός δεν είναι απλώς ένα αρπακτικό, αλλά σύμβολο της θεϊκής ισχύος που συνδέει τον ουρανό με τη γη. Το πλάσιμο των μορφών ενισχύει αυτή την ανάγνωση: δυναμικές γραμμές, έντονοι χρωματικοί τονισμοί, υφές που μοιάζουν να πάλλονται.

Η χρήση του χρώματος και της υφής λειτουργεί σαν παράλληλος λόγος. Τα πλακάτα χρώματα, οι αντιθέσεις μεταξύ τους, η υλικότητα της επιφάνειας με επιμέρους γραφισμούς δεν αποσκοπούν σε διακοσμητική απόδοση, αλλά σε μία ενεργοποίηση του βλέμματος. Οι συμβολικές μορφές δεν προβάλλονται ως μυθικά εμβλήματα ενός μακρινού παρελθόντος, αλλά ως καθημερινές παρουσίες με αόρατο βάρος. Έχουν μια χειρονομία ποιητική: σαν τα σχέδια που αφήνει κανείς σ’ ένα περιθώριο χαρτιού, χωρίς πρόθεση, αλλά γεμάτα αναγκαιότητα.

Ο εικαστικός κόσμος που ξεδιπλώνεται στην genesis μοιάζει με ανοιχτό σημειωματάριο: σύμβολα, όλα ελεύθερα, και συγχρόνως βαθιά συνεκτικά. Η εικονοποιία τους θυμίζει εκείνη τη χειρονομία του καλλιτέχνη που εμπιστεύεται το ένστικτο, χωρίς να εγκαταλείπει τη συνείδηση.

Σε καιρούς όπου η ταυτότητα και η καταγωγή επαναπροσδιορίζονται, η ζωγραφική της Νάγκελ υπενθυμίζει την αξία της μυθολογίας όχι ως μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως ζωντανή δεξαμενή νοήματος. Σε αυτή τη συνάντηση, η ελληνική μυθολογία δεν είναι το θέμα της έκθεσης. Είναι η γλώσσα της. Και όπως κάθε ζωντανή γλώσσα, μεταμορφώνεται, διαθλάται, παίρνει νέες μορφές — δίχως να χάνει τον πυρήνα της. Αυτή η έκθεση δεν αποτυπώνει την ανάμνηση ενός κόσμου· μας προτείνει να τον ξαναονειρευτούμε.
Γιώργος Μυλωνάς - Ιστορικός Τέχνης

Εγκαίνια: Πέμπτη 3 Ιουλίου 2025 / Ώρα 20:00

Επιμέλεια έκθεσης: Γιώργος Μυλωνάς
Καλλιτεχνική διεύθυνση: Γιώργος Τζάνερης